Tháo gỡ vướng mắc trong giải phóng mặt bằng

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh đang thực hiện hàng trăm dự án hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) của nhiều dự án gặp khó khăn, vướng mắc, cần sớm được tháo gỡ.

Còn nhiều vướng mắc

Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh đang được giao nhiệm vụ công tác bồi thường, GPMB 58 dự án trọng điểm, động lực và nhiều dự án chuyển tiếp từ cấp huyện cũ. Ông Nguyễn Minh Tuấn - Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh cho biết: "Mặc dù được giao khối lượng công việc lớn, đặc biệt là sau sáp nhập tỉnh, nhưng đơn vị đang thiếu nhân sự; trong khi đó, việc tuyển dụng lại rất khó khăn nên đã làm ảnh hưởng đến thực hiện nhiệm vụ. Cùng với đó, quỹ đất tái định cư cho các dự án do trung tâm làm chủ đầu tư tại khu vực Nha Trang đang thiếu nhiều. UBND tỉnh vẫn chưa ban hành đầy đủ căn cứ để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tiền bồi thường đất theo quy định tại Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai. Trung tâm đã kiến nghị UBND tỉnh xem xét phê duyệt giá đất cụ thể tính tiền bồi thường tại thời điểm năm 2026 đối với các dự án đã và đang triển khai thu hồi đất từ năm 2025 đến nay nhưng chưa hoàn thành công tác GPMB".

Ngoài ra, công tác GPMB cho các dự án còn gặp nhiều vướng mắc liên quan đến một số vấn đề như: Áp dụng giá đất theo bảng giá để tính hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tìm kiếm việc làm; cơ quan có thẩm quyền xác nhận đối tượng trực tiếp sản xuất nông nghiệp để làm cơ sở lập phương án bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; công tác xác định giá đất cụ thể tính bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất tại cấp xã còn chậm, chưa sát với thực tiễn; một số cán bộ làm công tác GPMB cấp xã là người mới, chưa nắm bắt được tình hình...

Ngoài Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh, các xã, phường được giao làm chủ đầu tư, GPMB nhiều dự án, công trình trọng điểm cũng gặp nhiều khó khăn trong công tác GPMB. Theo ông Nguyễn Phương Phai - Chủ tịch UBND xã Vạn Hưng, khó khăn lớn nhất hiện nay trong thực hiện đền bù, GPMB là việc xác minh nguồn gốc đất, tính giá bồi thường; chính sách hỗ trợ, phương án bồi thường, hỗ trợ chung cho các xã, phường trong một khu vực; điều kiện được hỗ trợ tái định cư; công tác vận động, đối thoại với người dân...

Dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu Công nghiệp Dốc Đá Trắng vẫn còn những vướng mắc về mặt bằng.

Cần có giải pháp kịp thời

Một trong những nguyên nhân quan trọng ảnh hưởng đến tiến độ GPMB đó là nguồn nhân lực chưa đáp ứng được yêu cầu công việc, trong khi trên địa bàn tỉnh đang triển khai đồng loạt nhiều dự án. Mặt khác, công tác bồi thường, GPMB bắt buộc phải thực hiện theo trình tự, thủ tục, thời gian quy định nên khó đáp ứng tiến độ theo yêu cầu các kết luận, văn bản chỉ đạo các cấp. Đặc biệt, hiện trạng đất biến động phức tạp, mất nhiều thời gian xác minh nguồn gốc; chính sách bồi thường, hỗ trợ thường xuyên thay đổi, còn nhiều bất cập nên nhiều trường hợp phải xin chủ trương, hướng dẫn, do đó làm ảnh hưởng tiến độ GPMB. 

Theo ông Nguyễn Minh Thư - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, để công tác GPMB triển khai hiệu quả, cần có nhiều giải pháp đồng bộ, cụ thể. Trước hết, cần nâng cao vai trò của cấp ủy, chính quyền địa phương, Mặt trận, đoàn thể trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và tuyên truyền, vận động tạo sự đồng thuận của người dân, nhất là người dân trong vùng dự án. Các địa phương cần phân công, bố trí cán bộ, công chức có năng lực, kinh nghiệm; phối hợp hiệu quả với đơn vị làm nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Cùng với đó, cần có sự tích cực, chủ động phối hợp giữa các sở, ngành, đơn vị, địa phương để đảm bảo hồ sơ bồi thường, giải tỏa thông suốt, liên tục, đảm bảo tiến độ.

Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, bên cạnh việc phân công những cán bộ có năng lực, địa phương cần tăng cường công tác quản lý đất đai, quản lý xây dựng... để tạo điều kiện thuận lợi trong việc xác minh hồ sơ. Cơ quan có thẩm quyền cũng cần xây dựng giá bồi thường hợp lý để tạo sự đồng thuận của người dân; hoàn thiện hạ tầng các khu tái định cư để đảm bảo người dân có chỗ ở tốt hơn hoặc bằng nơi ở cũ. Ngoài ra, trong quá trình triển khai công tác GPMB, các đơn vị, địa phương cần phân loại các trường hợp vướng mắc; tổ chức đối thoại, vận động và kiên quyết thực hiện các biện pháp hành chính (cưỡng chế) đối với các trường hợp cố tình không hợp tác theo đúng quy định pháp luật.

MẠNH HÙNG