Để nam Vân Phong trở thành trung tâm công nghiệp

Ban Quản lý Khu kinh tế (KKT) và Khu công nghiệp (KCN) tỉnh đang hoàn thiện dự thảo Đề án “Phát triển hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội để xây dựng khu vực nam Vân Phong trở thành trung tâm công nghiệp động lực của tỉnh Khánh Hòa”. Đề án được kỳ vọng tạo nên bước đột phá để khu vực này phát triển mạnh mẽ, góp phần vào tăng trưởng kinh tế hai con số của tỉnh. 

Đề án tạo sức bật 

Khu vực nam Vân Phong có vị trí chiến lược với cảng nước sâu, hệ thống giao thông quốc gia kết nối cao tốc Bắc - Nam và đường sắt Bắc - Nam, cùng quỹ đất để phát triển công nghiệp và cảng biển theo quy hoạch hơn 4.200ha, trong đó quỹ đất để phát triển các KCN hơn 1.762ha. Tuy nhiên, hiện trạng hạ tầng kỹ thuật và xã hội còn thiếu và yếu nên việc phát triển các KCN gặp nhiều khó khăn, cộng thêm việc thiếu nguồn lao động chất lượng cao khiến khu vực này chưa thể đóng góp xứng đáng vào mục tiêu Nghị quyết số 01 của Tỉnh ủy về tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2025 - 2030.

Cảng tổng hợp quốc tế Nam Vân Phong.

Ngoài ra, các số liệu về dân số, độ tuổi và trình độ lao động cho thấy, với quy mô dân số hiện trạng khoảng 104.000 người, khả năng cung ứng lao động tại chỗ ở khu vực nam Vân Phong còn thấp. Do vậy, quá trình phát triển nam Vân Phong sẽ gắn liền với làn sóng lao động nhập cư quy mô lớn, kéo theo gia tăng mạnh dân số cơ học. Vì vậy, việc đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội không chỉ là yêu cầu hỗ trợ sản xuất mà là điều kiện tiên quyết để bảo đảm phát triển bền vững khu vực nam Vân Phong.

Ông Trần Minh Chiến - Trưởng Ban Quản lý KKT và KCN tỉnh khẳng định, nếu không có giải pháp kịp thời, nam Vân Phong nói riêng và KKT Vân Phong nói chung sẽ bỏ lỡ cơ hội từ cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 55 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Khánh Hòa (có hiệu lực đến hết năm 2027), dẫn đến mất lợi thế cạnh tranh với các KKT lân cận. Các vấn đề về ô nhiễm môi trường từ công nghiệp, thiếu nhà ở cho người lao động và khó khăn trong chuyển đổi nghề nghiệp cho cư dân địa phương từ nông nghiệp sang công nghiệp cũng sẽ là vấn đề nan giải. Việc ban hành đề án là hết sức cấp thiết nhằm giải quyết các vấn đề cốt lõi này, đảm bảo phát triển bền vững, cân bằng lợi ích 3 bên Nhà nước - doanh nghiệp - người dân; đồng thời tận dụng chính sách quốc gia để rút ngắn thời gian đầu tư, giảm chi phí logistics và nâng cao năng suất lao động. Đề án cũng sẽ đề xuất các giải pháp toàn diện, đồng bộ và khả thi để nâng cao năng lực hạ tầng tại khu vực phía nam của KKT Vân Phong.

Phát triển đồng bộ

Theo lãnh đạo Ban Quản lý KKT và KCN tỉnh, đề án sẽ xây dựng trên 7 phân khu quy hoạch chính (từ phân khu 13 đến phân khu 19) trong Quy hoạch KKT Vân Phong. Với hơn 1.762ha đất KCN, gắn liền với hệ thống cảng nước sâu và giao thông quốc gia, khu vực này thực sự được kỳ vọng rất lớn để đề án phát huy hiệu quả.

BOX: Đồng chí TRẦN HÒA NAM - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh: Để nam Vân Phong trở thành trung tâm công nghiệp động lực phải có mục tiêu phát triển cụ thể. Trong lộ trình 10 năm tới, cần xác định thứ tự triển khai các hạng mục, số lượng KCN; đánh giá lại hiện trạng các điều kiện cần thiết để phát triển công nghiệp như: Điện, nước, xử lý rác thải, các vấn đề lao động, hạ tầng xã hội... Từ đó, đưa ra các giải pháp thực hiện hiệu quả. Đồng chí cũng lưu ý Ban Quản lý KKT và KCN tỉnh về việc tích hợp các danh mục dự án đầu tư tại khu vực này trong thời gian tới; xác định đề án nhằm thực hiện Nghị quyết số 01 của Tỉnh ủy, góp phần đưa tỉnh Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Sau khi đề án được hoàn thiện, Ban Quản lý KKT và KCN tỉnh tham mưu để UBND tỉnh trình Ban Thường vụ Tỉnh ủy xem xét.

Đề án cũng nghiên cứu mở rộng nhu cầu về sử dụng hạ tầng kỹ thuật giao thông, cảng biển và logistics khu vực nam Vân Phong của dự án KCN Ninh Xuân 1, KCN Ninh Xuân 2 cách KKT Vân Phong hơn 10km. Đề án dựa trên phân tích sâu từ các tài liệu hiện trạng của các quy hoạch phân khu và các phiếu khảo sát từ các nhà đầu tư KCN lớn, bao gồm: Công ty Cổ phần Hoàn Cầu Vân Phong, Công ty Cổ phần phát triển KCN Viglacera Yên Mỹ, Công ty Cổ phần Sonadezi Khánh Hòa, Công ty Cổ phần phát triển Ninh Khánh Land và Liên danh Becamex - VSIP (dự án KCN Ninh Xuân 1, KCN Ninh Xuân 2 ngoài KKT Vân Phong). Qua đó, đề án xác định các vấn đề hiện tại, nhu cầu cấp bách và các giải pháp cụ thể để biến khu vực này thành trung tâm công nghiệp động lực của tỉnh, tạo động lực tăng trưởng kinh tế của tỉnh, góp phần thực hiện các mục tiêu chiến lược quốc gia và địa phương về phát triển kinh tế biển, công nghiệp và logistics. Dự kiến, tổng mức đầu tư toàn bộ chương trình phát triển hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội khu vực nam Vân Phong giai đoạn 2026 - 2036 là 48.808 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách nhà nước 7.078 tỷ đồng; vốn ngoài ngân sách, vốn doanh nghiệp và xã hội hóa 41.730 tỷ đồng.

Ông Châu Ngô Anh Nhân - Giám đốc Sở Tài chính nhận định, để KKT Vân Phong phát triển mạnh mẽ hơn nữa và có sự phát triển tập trung về công nghiệp, việc có một đề án mang tính đặc thù là hết sức cần thiết. Tuy nhiên, khi đề án ra đời, sự phát triển của khu vực nam Vân Phong cần đặt trong tổng thể của KKT Vân Phong cũng như sự ảnh hưởng với các khu vực lân cận nhằm tạo ra sự phát triển đồng bộ, bổ trợ các thế mạnh cho nhau.

Đại diện lãnh đạo Sở Công Thương, Sở Nông nghiệp và Môi trường, xã Đông Ninh Hòa, xã Vạn Hưng cho rằng, khi xây dựng khu vực nam Vân Phong trở thành trung tâm công nghiệp động lực của tỉnh, đề án phải quan tâm đến vấn đề xử lý nước thải, xây dựng khu nghĩa trang và đào tạo nghề theo định hướng thu hút đầu tư, đặc biệt là cần tính đến phương án xây dựng khu tái định cư đủ lớn để khi phát triển KCN có quỹ đất bố trí cho người dân di dời. Ngoài ra, phương án khai thác nguồn nước sinh hoạt khi các KCN đi vào vận hành cũng cần được tính toán.

ĐÌNH LÂM