Sản vật OCOP Khánh Hòa vươn xa

Trên dải đất Khánh Hòa, xuân về không chỉ mang theo sắc nắng, gió và biển biếc, mà còn là nhịp chuyển của những sản vật địa phương. Từ làng biển đến miền núi, từ nhà thùng truyền thống đến nhà máy hiện đại, chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đang dần trở thành “bệ đỡ” vững chắc giúp những sản vật mang “hồn cốt” Khánh Hòa bước ra thị trường lớn. 

Chuẩn hóa quy trình để rong nho vươn xa 

Nổi bật trong bức tranh OCOP của tỉnh là lĩnh vực nuôi trồng và chế biến rong biển. Từ những vùng nước mặn đầy nắng gió, rong nho Khánh Hòa đã vượt ra khỏi không gian sản xuất truyền thống để hiện diện tại nhiều thị trường quốc tế. Tiêu biểu có Công ty TNHH Trí Tín Nha Trang - doanh nghiệp tiên phong ứng dụng quy trình sản xuất hiện đại trong nuôi trồng, chế biến rong nho. Hiện nay, Trí Tín có 1 sản phẩm đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia là rong nho tách nước, cùng 2 sản phẩm đạt OCOP 5 sao cấp tỉnh là snack rong biển rang phồng và snack rong biển kẹp nhân. Với sản lượng khoảng 200 tấn/năm, doanh thu bình quân đạt khoảng 10 tỷ đồng, sản phẩm của doanh nghiệp đã xuất khẩu chính ngạch sang Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Hoa Kỳ, Singapore và Trung Quốc.

Nhân viên Công ty TNHH Trí Tín Nha Trang thu hoạch rong nho.

Sầu riêng gọi mùa thương hiệu

Nhờ điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng đặc thù, sầu riêng ở Khánh Sơn, Đông Khánh Sơn, Tây Khánh Sơn, Lâm Sơn đang tràn đầy nhựa sống, làm nên “thủ phủ” sầu riêng của tỉnh. Nơi đây không chỉ cho trái ngon, mà còn được đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, trở thành Thương hiệu Vàng nông nghiệp Việt Nam, từng bước khẳng định chỗ đứng bằng con đường OCOP. Công ty TNHH Nông nghiệp Thành Hưng (xã Đông Khánh Sơn) là một lát cắt sinh động cho sự chuyển mình ấy. Từ những vườn sầu riêng trồng theo hướng hữu cơ, đạt chuẩn VietGAP, doanh nghiệp đã đầu tư chế biến sâu, cho ra đời các sản phẩm OCOP đa dạng như sầu riêng sấy, sầu riêng cấp đông, kem sầu riêng… Sản phẩm sầu riêng sấy của Thành Hưng vừa được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia, đồng thời đạt OCOP 4 sao - minh chứng cho hướng đi bền vững, giúp trái sầu riêng không chỉ “được mùa” mà còn “được giá”, đi xa hơn và ổn định hơn.

Hương trầm giữ mạch bản sắc

Song hành với những sản phẩm nông sản, thủy sản mang hơi thở hiện đại, hành trình du xuân chậm lại ở trầm hương - ngành nghề kết tinh chiều sâu văn hóa và tín ngưỡng Á Đông. Từ những làng nghề xưa, trầm hương Khánh Hòa đang lặng lẽ chuyển mình.

Với Cơ sở Trầm hương Đặng Gia Khánh Hòa (xã Tu Bông), quá trình ấy không chỉ là thay đổi phương thức làm nghề, mà là một cuộc “tự soi lại mình”. Năm 2024, cơ sở có 3 sản phẩm (Thương hương Linh khí Việt, Chuỗi trầm Tâm linh Phát và Thanh nén Tĩnh tâm An) được công nhận OCOP 4 sao, đánh dấu bước đi bài bản của nghề làm trầm trên con đường hội nhập. Theo ông Đặng Trung Đoan - chủ Cơ sở Trầm hương Đặng Gia Khánh Hòa, trước đây, trầm hương chủ yếu được bán theo giá nguyên liệu, phụ thuộc nhiều vào thị trường và thương lái. Khi làm OCOP, người làm nghề buộc phải nghĩ khác, từ nguồn trầm, cách chế tác, đến bao bì và câu chuyện đi cùng sản phẩm. 

Khách hàng tham quan, mua sắm sản phẩm trầm hương tại gian hàng Trầm hương Đặng Gia Khánh Hòa.

Giọt mặn chắt lọc thời gian

Từ mùi trầm lắng sâu trong núi rừng, hành trình du xuân theo dấu OCOP lại xuôi về làng biển phía nam. Ở nơi nắng, gió hòa quyện, làng nghề nước mắm truyền thống Cà Ná được ví như “điểm dừng” của ký ức. Những dãy nhà thùng ven biển vẫn âm thầm ủ chượp qua tháng năm; chắt lọc từ cá, muối và sự công phu của người thợ mắm để làm nên loại gia vị mặn mòi rất riêng của miền duyên hải.

Nhiều chủ cơ sở mắm ở xã Cà Ná chia sẻ, OCOP không làm nghề mắm “đổi vị” mà giúp nghề có thêm điểm tựa để đứng vững. Những thương hiệu nước mắm truyền thống như: Quang Minh; Trần Văn Hưởng; Sơn Răng; Song Nguyễn… hiện nay đã tự tin hiện diện trên kệ hàng trong nước và hướng tới thị trường rộng lớn hơn, mang theo câu chuyện về biển, nắng gió và về sự bền bỉ của một làng nghề trăm năm.

Hội nhập không phải là cuộc chạy đua ngắn hạn, mà là chặng đường đòi hỏi sự bền bỉ từ cả nhà quản lý lẫn người sản xuất. Những chuyến hàng OCOP rời xưởng hôm nay không chỉ mang theo giá trị kinh tế, mà còn chở theo niềm tin vào một hướng đi đúng, đó là phát triển dựa trên bản sắc, chất lượng và tư duy hội nhập.

THANH XUÂN - HỒNG NGUYỆT