Kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19-8-1945 - 19-8-2026):

Bước chuyển mình mạnh mẽ ở Vạn Ninh

Cách đây 81 năm, ngày 14-8-1945, Nhân dân xã Vạn Ninh cùng các xã lân cận đã đứng lên khởi nghĩa giành chính quyền, góp phần làm nên những ngày sục sôi Cách mạng Tháng Tám ở Khánh Hòa. Phát huy truyền thống cách mạng, xã Vạn Ninh hôm nay đang chuyển mình mạnh mẽ, trở thành trung tâm phát triển Khu Kinh tế Vân Phong. Với việc đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn lên phường, xã Vạn Ninh đang mở ra dư địa phát triển mới, hướng tới xây dựng đô thị cửa ngõ phía bắc tỉnh.

Đáp ứng điều kiện lên phường

Những ngày đầu tháng 8, trở lại Vạn Ninh, chúng tôi cảm nhận rõ sự đổi thay ở vùng đất giàu truyền thống cách mạng. Ông Đàm Ngọc Quang - Bí thư Đảng ủy xã Vạn Ninh cho biết, phát huy truyền thống cách mạng, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân địa phương luôn đoàn kết, chung sức, đồng lòng phát triển kinh tế - xã hội, triển khai đồng bộ các quy hoạch, từng bước xây dựng diện mạo quê hương khởi sắc. Hệ thống kết cấu hạ tầng được quan tâm đầu tư, đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày càng nâng lên.

Một góc xã Vạn Ninh.

Nằm ở phía bắc tỉnh, xã Vạn Ninh có vị trí chiến lược khi kết nối với các địa phương trong tỉnh và tỉnh Đắk Lắk. Xã có Quốc lộ 1, đường bộ cao tốc Bắc - Nam, đường sắt Bắc - Nam và hệ thống giao thông ven biển đi qua, tạo điều kiện thuận lợi giao thương, liên kết vùng. Đặc biệt, nằm bên vịnh Vân Phong, xã sở hữu nhiều lợi thế phát triển thương mại, dịch vụ, logistics, nuôi trồng thủy sản và du lịch biển đảo. Những tiềm năng đó đang được địa phương từng bước khai thác, tạo động lực mới để phát triển nhanh, bền vững.

Nhiều tuyến đường ở xã Vạn Ninh được đầu tư xây mới, trang hoàng cờ Tổ quốc rực rỡ.

Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã Vạn Ninh (hợp nhất từ thị trấn Vạn Giã, xã Vạn Lương và xã Vạn Phú) mở rộng không gian phát triển, tạo điều kiện phát huy lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng và các nguồn lực, từng bước hình thành diện mạo của một đô thị ven biển. Xã hội tụ nhiều tiềm năng về tài nguyên thiên nhiên; khu vực ven bờ vịnh Vân Phong có hệ sinh thái biển phong phú. Từ bến tàu tổng hợp Vạn Giã có thể kết nối đến Hòn Lớn, Hòn Ông, Đầm Môn, bán đảo Hòn Gốm hay đảo Điệp Sơn. Hệ thống các đình làng cổ, lễ hội truyền thống gắn với nghề biển, tạo nền tảng quan trọng để phát triển du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa kết hợp du lịch biển đảo.

Bà Trương Thị Mỹ Ý - Phó Chủ tịch UBND xã Vạn Ninh cho biết, hiện xã đã đáp ứng và vượt các tiêu chuẩn theo quy định lên phường. Trong đó, toàn xã hiện có 54.966 người, đạt 261,7% tiêu chuẩn tối thiểu; diện tích tự nhiên đạt 131,87km², gấp gần 24 lần mức quy định. Đặc biệt, toàn xã có 29.060 lao động đang làm việc, trong đó lao động phi nông nghiệp chiếm tới 87,1%, vượt 70% mức tối thiểu theo quy định thành lập phường. Tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ, GRDP đạt 77,59%; thu nhập bình quân đầu người đạt 67,25 triệu đồng/người/năm, cao hơn mức bình quân chung của tỉnh. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm còn 0,45%, thấp hơn nhiều so với bình quân toàn tỉnh. Những kết quả này cho thấy kinh tế - xã hội của xã đang chuyển dịch theo đúng định hướng của một đô thị phát triển.

Một góc xã Vạn Ninh.

Ông Huỳnh Tám - người dân xã Vạn Ninh cho rằng, khi trở thành phường, Vạn Ninh sẽ có điều kiện thuận lợi hơn trong việc đầu tư hạ tầng kỹ thuật, chỉnh trang đô thị, phát triển thương mại, dịch vụ và thu hút các dự án đầu tư. Người dân kỳ vọng diện mạo đô thị sẽ ngày càng khang trang, đời sống vật chất và tinh thần được nâng cao.

Động lực mới cho cực tăng trưởng Vân Phong

Theo quy hoạch điều chỉnh Khu Kinh tế Vân Phong đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050, xã Vạn Ninh giữ vai trò hạt nhân phát triển phía bắc tỉnh với 3 phân khu trọng điểm. Trong đó, phân khu 10 phát triển du lịch sinh thái núi gắn bảo tồn rừng và nông nghiệp công nghệ cao; phân khu 11 hình thành khu đô thị Vạn Giã và vùng phụ cận với đầy đủ chức năng của đô thị hiện đại; phân khu 12 phát triển khu đô thị Nam Vạn Giã, kết nối hạ tầng kỹ thuật, công trình công cộng, dịch vụ với không gian du lịch sinh thái. Đây sẽ là động lực mở rộng không gian đô thị, thu hút đầu tư và khai thác hiệu quả lợi thế biển, rừng, giao thông.

Hạ tầng giao thông xã Vạn Ninh được đầu tư đồng bộ, khang trang.

Bà Trương Thị Mỹ Ý cho biết, với những kết quả đạt được, hiện xã đáp ứng đầy đủ 5/5 tiêu chuẩn với 9/9 tiêu chí thành phần theo quy định thành lập phường; toàn bộ đơn vị hành chính cũng đạt tiêu chuẩn đô thị loại III. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa đặt ra áp lực về giao thông, y tế, giáo dục, môi trường, quản lý đất đai, trật tự xây dựng, giải phóng mặt bằng, tái định cư, chuyển đổi nghề và ứng phó thiên tai. Trước yêu cầu đó, địa phương sẽ ưu tiên đầu tư các tuyến giao thông kết nối, phát triển công trình chống xói lở, thoát nước, xử lý nước thải, tiếp tục hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật theo hướng hiện đại. Sau khi lên phường, bộ máy quản lý sẽ được sắp xếp tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản lý đô thị trong giai đoạn mới.

Việc thành lập phường Vạn Ninh không chỉ đánh dấu bước chuyển về mô hình quản lý mà còn mở ra cơ hội phát huy lợi thế, từng bước xây dựng đô thị văn minh, hiện đại, trở thành trung tâm động lực phía bắc tỉnh, góp phần đưa Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

VĂN GIANG