Một quyết định công nhận sự thỏa thuận bị hủy theo thủ tục tái thẩm

Sau khi cấp sơ thẩm ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của hai bên về việc chia đôi một lô đất theo đúng pháp luật, người con của bị đơn lại nộp tài liệu chứng minh bị đơn đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCN) đối với toàn bộ lô đất. Tình tiết mới phát sinh này đã làm thay đổi cơ bản nội dung vụ án. Vừa qua, Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân (TAND) tỉnh đã xét xử tái thẩm, tuyên hủy quyết định trên.

Phát hiện tình tiết mới

Theo hồ sơ, tháng 7-2022, ông T.C và bà Đ.T.T (cùng trú xã Khánh Vĩnh) góp tiền mua chung một lô đất tại thôn Sơn Thành, xã Khánh Phú, huyện Khánh Vĩnh (nay là xã Khánh Vĩnh), diện tích gần 1.800m². Ngày 17-8-2022, mỗi bên được cấp một GCN đối với phần của mình trên thửa đất. Đầu năm 2025, hai ông bà đăng ký kết hôn. Sau đó, ông C. khởi kiện, yêu cầu chia đôi lô đất trên thành 2 phần bằng nhau. Bà T. cũng thống nhất với ông C. về nguồn gốc, quá trình nhận chuyển nhượng, diện tích, quyền sử dụng và yêu cầu chia đôi lô đất.

Ngày 9-2-2026, TAND khu vực 3 - Khánh Hòa ra quyết định công nhận sự thoả thuận của các đương sự. Theo đó, ông C. được nhận quyền sử dụng đất đối với 885m² đất trên; bà T. được nhận quyền sử dụng đất đối với 886m² đất. Nhà và các tài sản trên đất, bà T. không tranh chấp.

Thẩm phán, Chủ tọa phiên tòa Lương Xuân Lộc - Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh công bố quyết định tái thẩm.

Tuy nhiên, ngày 6-4-2026, TAND khu vực 3 - Khánh Hòa lại nhận được đơn của con bà T. cung cấp thông tin, toàn bộ lô đất trên đã được Sở Tài nguyên và Môi trường cấp GCN cho bà T. vào ngày 10-10-2022.

Sau đó, Chánh án TAND khu vực 3 - Khánh Hòa gửi văn bản kiến nghị Chánh án TAND tỉnh kháng nghị theo thủ tục tái thẩm đối với quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự nêu trên.

Ngày 14-9-2026, Chánh án TAND tỉnh có quyết định kháng nghị, đề nghị xét xử tái thẩm theo hướng hủy quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự nêu trên để xét xử lại theo quy định.

Chấp nhận kháng nghị

Vừa qua, Ủy ban Thẩm phán TAND tỉnh đã mở phiên tòa để xem xét theo thủ tục tái thẩm. Tại phiên tòa, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh nhất trí với kháng nghị của Chánh án TAND tỉnh.

Hội đồng xét xử tái thẩm nhận định, trong suốt quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn và bị đơn không trình bày về việc họ có giao dịch khác đối với lô đất trên sau ngày 17-8-2022; không cung cấp chứng cứ nào khác về các giao dịch sau thời điểm này. Vì vậy, TAND khu vực 3 - Khánh Hòa đã căn cứ vào các GCN trên, thỏa thuận giải quyết toàn bộ vụ án của nguyên đơn và bị đơn để lập biên bản hòa giải thành, ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, theo các tài liệu được cung cấp sau đó, ngày 10-10-2022, toàn bộ thửa đất nêu trên đã được Sở Tài nguyên và Môi trường cấp GCN cho bà T., do bà T. nhận chuyển nhượng từ ông C. theo hợp đồng chuyển nhượng có công chứng. Như vậy, GCN cấp cho bà T. ngày 10-10-2022 là chứng cứ, tình tiết mới phát sinh làm thay đổi cơ bản nội dung vụ án. Tình tiết này không được nguyên đơn, bị đơn cung cấp cho TAND khu vực 3 - Khánh Hòa khi giải quyết vụ án.

Quang cảnh phiên tòa.

Vì vậy, Hội đồng xét xử tái thẩm chấp nhận kháng nghị tái thẩm của Chánh án TAND tỉnh, hủy quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự ngày 9-2-2026, giao hồ sơ cho TAND khu vực 3 - Khánh Hòa xét xử lại theo thủ tục sơ thẩm. Hội đồng xét xử tái thẩm cũng nhận định, khi giải quyết vụ án, tòa án cấp sơ thẩm không thu thập thông tin tại cơ quan quản lý đất đai về đăng ký biến động hoặc các đăng ký giao dịch bảo đảm (nếu có) để làm căn cứ giải quyết vụ án là có thiếu sót, do đây là vụ án tranh chấp chia tài sản chung mà đối tượng tranh chấp là quyền sử dụng đất, loại tài sản là bất động sản được đăng ký theo quy định.

NGUYỄN VŨ