Các dự án BT: Quyết liệt gỡ khó để khơi thông nguồn lực

UBND tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành kế hoạch triển khai Nghị quyết số 16 của Chính phủ nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với 18 dự án đầu tư theo hình thức xây dựng - chuyển giao (BT) trên địa bàn. Kế hoạch phân nhóm dự án, xác định rõ lộ trình và trách nhiệm từng cơ quan, thể hiện quyết tâm xử lý dứt điểm các tồn đọng kéo dài nhiều năm, đưa nguồn lực đất đai, hạ tầng vào khai thác hiệu quả.

Phân nhóm dự án để gỡ đúng "nút thắt”

Các dự án BT được chia thành 4 nhóm chính, tương ứng với từng dạng vướng mắc. Nhóm 1 gồm 3 dự án có vướng pháp lý liên quan đến sân bay Nha Trang cũ. Đây là nhóm phức tạp nhất, gồm các dự án như: Các tuyến đường kết nối khu sân bay, nút giao Ngọc Hội, đường Vành đai 2... Hiện nay, các dự án này chưa thể xử lý dứt điểm do phụ thuộc vào kết luận của cơ quan điều tra, bản án của tòa án; phương án sắp xếp lại tài sản đất quốc phòng chưa được phê duyệt. Giải pháp đặt ra là sau khi có quyết định của cấp có thẩm quyền, tỉnh sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ để xử lý dứt điểm quỹ đất, từ đó mới triển khai các bước tiếp theo.

Đường Nguyễn Thiện Thuật nối dài.

Nhóm 2 gồm 4 dự án BT sử dụng trụ sở làm việc (tài sản công) để thanh toán cho nhà đầu tư có hợp đồng không đúng quy định. Nhóm này các dự án đã hoàn thành nhưng chưa quyết toán hoặc thanh toán. Đây là nhóm bao gồm nhiều công trình hạ tầng và công trình công như: Trường Cao đẳng Nghề Nha Trang (giai đoạn 1); Trường Cao đẳng Y tế; trụ sở Đài Phát thanh - Truyền hình Khánh Hòa; hệ thống hạ tầng Khu du lịch Bắc bán đảo Cam Ranh... Các dự án này tuy đã đưa vào sử dụng từ nhiều năm nhưng còn tồn tại vướng mắc về quyết toán vốn đầu tư; xác định giá đất thanh toán; nghĩa vụ tài chính giữa Nhà nước và nhà đầu tư.

Nhóm 3 gồm 10 dự án sử dụng quỹ đất để thanh toán cho nhà đầu tư có hợp đồng không đúng quy định và có khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện. Đây là nhóm có hợp đồng chưa phù hợp, phải điều chỉnh phương thức thanh toán. Ở nhóm này, một số dự án phải chuyển từ hình thức thanh toán bằng quỹ đất sang thanh toán bằng ngân sách do quỹ đất không còn phù hợp với quy hoạch phát triển. Có thể kể đến các dự án như: Đường số 4 (đường số 6 - đường 23) phía tây Lê Hồng Phong; đường Nguyễn Thiện Thuật nối dài; Hệ thống thu gom và xử lý nước thải Khu du lịch Bắc bán đảo Cam Ranh; tuyến đường Minh Mạng; tuyến đường N9 thuộc khu quy hoạch bắc Trần Phú; đường nối Ngô Gia Tự với đường Lê Duẩn... Đây là điểm mới đáng chú ý, thể hiện sự linh hoạt trong áp dụng Nghị quyết số 16 nhằm tháo gỡ các tồn đọng pháp lý kéo dài nhiều năm.

Đường số 4 (đường số 6 - đường 23) phía Tây Lê Hồng Phong.

Nhóm 4 có 1 dự án là tuyến đường phía tây bán đảo Khu du lịch Bắc bán đảo Cam Ranh thuộc diện nhóm dừng thực hiện hợp đồng.

Chuẩn hóa quy trình xử lý từng dự án

Điểm nổi bật của kế hoạch này là việc thiết lập quy trình xử lý tương đối đồng bộ và cụ thể cho từng nhóm dự án, với các mốc thời gian rõ ràng. Theo đó, ngay trong tháng 5, các cơ quan, đơn vị và nhà đầu tư phải hoàn thành việc rà soát hợp đồng, xác định giá trị dự án và rà soát quỹ đất thanh toán. Từ giữa năm 2026, sẽ triển khai đồng loạt các bước kiểm toán, thẩm tra và phê duyệt quyết toán dự án. Đến cuối năm 2026 và đầu năm 2027, tỉnh sẽ thực hiện các thủ tục giao đất, xác định giá đất, thu nghĩa vụ tài chính hoặc bố trí vốn ngân sách để thanh toán cho nhà đầu tư, tiến tới thanh lý hợp đồng BT.

Để bảo đảm xử lý dứt điểm các tồn đọng, UBND tỉnh giao rõ trách nhiệm cho từng cơ quan chuyên môn. Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với đơn vị ký kết hợp đồng dự án BT rà soát, xác định lại ranh giới, vị trí, diện tích, giá đất của phần diện tích đất dự kiến thanh toán trong hợp đồng BT; rà soát phần diện tích, giá đất của phần diện tích đất chênh lệch (nếu có) và điều kiện tách phần diện tích đất chênh lệch thành dự án độc lập theo quy định của pháp luật về đất đai; rà soát các quyết định giao đất, cho thuê đất đã được ban hành để xem xét tham mưu UBND tỉnh điều chỉnh hoặc ban hành bổ sung quyết định giao đất, cho thuê đất, bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật về đất đai và nội dung hợp đồng, phụ lục hợp đồng dự án BT ký kết. 

UBND tỉnh giao Sở Xây dựng thực hiện các nhiệm vụ đại diện cơ quan nhà nước có thẩm quyền ký kết hợp đồng đối với 5 dự án BT trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận (cũ); phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, các đơn vị ký kết hợp đồng dự án BT xác định sự phù hợp của quỹ đất thanh toán với quy hoạch chung, quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết. Sở Tài chính tham mưu UBND tỉnh đề nghị Kiểm toán Nhà nước phối hợp thực hiện kiểm toán giá trị quyết toán công trình dự án BT hoàn thành (gồm cả phần lãi vay sau thời gian xây dựng và lợi nhuận hợp lý của nhà đầu tư), xác định phần diện tích đất, giá đất của quỹ đất được sử dụng để thanh toán cho dự án BT; tổ chức thẩm tra quyết toán dự án BT hoàn thành hoặc quyết toán bổ sung; tham mưu UBND tỉnh phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án BT hoàn thành hoặc quyết toán bổ sung làm cơ sở để thanh toán cho nhà đầu tư...

Quyết tâm “khép lại tồn đọng”, tạo dư địa phát triển

Việc triển khai kế hoạch tháo gỡ cho 18 dự án BT không chỉ nhằm giải quyết tồn đọng kéo dài nhiều năm, mà còn có ý nghĩa lớn trong việc “giải phóng” nguồn lực đất đai, hoàn thiện hạ tầng đô thị và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Trao đổi về nội dung này, đồng chí Trần Hòa Nam - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh: “Việc thực hiện Nghị quyết số 16 là cơ hội để Khánh Hòa xử lý dứt điểm các vướng mắc tồn tại nhiều năm đối với các dự án BT, trên nguyên tắc thượng tôn pháp luật, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và nhà đầu tư. Tỉnh xác định phải làm quyết liệt, minh bạch để khơi thông nguồn lực đất đai, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới. UBND tỉnh yêu cầu toàn bộ việc tháo gỡ khó khăn cho các dự án BT phải hoàn thành trước ngày 31-12-2027, đồng thời gắn trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, người đứng đầu”.

Trường Cao đẳng Y tế Khánh Hòa.

Với cách tiếp cận bài bản, lộ trình rõ ràng và quyết tâm chính trị cao, tỉnh đang từng bước “giải bài toán” các dự án BT tồn đọng - một trong những điểm nghẽn lớn của quá trình phát triển, qua đó tạo nền tảng cho giai đoạn tăng trưởng mới. Trong bối cảnh tỉnh đang đẩy mạnh mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, việc xử lý dứt điểm các dự án BT sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư, củng cố niềm tin của nhà đầu tư và tạo nền tảng cho các dự án mới được triển khai thuận lợi, minh bạch hơn trong thời gian tới.

MẠNH HÙNG