Khát vọng sáng tạo của những học viên phi công

Sáng 25-3, tại TP. Hà Nội, đề tài “Nghiên cứu, khảo sát hệ thống điều khiển, kiểm tra, kiểm soát động cơ M-14P trên máy bay IAK-52” của nhóm học viên phi công quân sự K51, Trường Sĩ quan Không quân đã xuất sắc giành giải nhì Giải thưởng “Sáng tạo trẻ” năm 2025 cấp Quân chủng Phòng không - Không quân. Công trình không chỉ thể hiện tư duy đột phá của những phi công tương lai mà còn giải quyết triệt để bài toán kết nối giữa lý thuyết và thực tiễn huấn luyện.

Từ thực tiễn đơn vị đến tư duy đột phá

Nhiều năm qua, máy bay IAK-52 đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn đào tạo phi công cơ bản tại Trung đoàn 920, Trường Sĩ quan Không quân nhờ kết cấu bền bỉ và tính năng ưu việt. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là học viên thường phải tiếp cận cấu tạo chi tiết và nguyên lý vận hành của động cơ qua những bản vẽ tĩnh hoặc tài liệu phân tán nên phần nào thiếu tính trực quan. Điều này khiến việc xử lý các tình huống kỹ thuật phức tạp ngay trong buồng lái đôi khi còn lúng túng. Hiểu những “nút thắt” đó, Thượng sĩ Phan Đăng Hoàng Long cùng các thành viên Chu Lê Hoàng và Trần Lê Quốc Hà, dưới sự dẫn dắt của Thượng tá Phan Trọng Sơn - Phó Chủ nhiệm Khoa Máy bay động cơ đã quyết tâm thực hiện đề tài nghiên cứu chuyên sâu về hệ thống động cơ M-14P. “Trong những giờ huấn luyện, chúng tôi nhận thấy nếu chỉ tiếp cận động cơ qua hình vẽ, việc xử lý tình huống thực tế sẽ rất khó khăn. Do vậy, nhóm nghiên cứu đã quyết tâm phải “giải mã” bằng được hệ thống điều khiển này để làm chủ hoàn toàn khí tài” - Thượng sĩ Phan Đăng Hoàng Long chia sẻ.

Thượng sĩ Phan Đăng Hoàng Long bảo vệ đề tài trước Tiểu ban Khoa học.

Điểm khác biệt của đề tài là sự kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu lý thuyết và khảo sát thực tế tại Trung đoàn 920. Nhóm tác giả đã dành nhiều thời gian phân tích sâu công dụng, cấu tạo và nguyên lý của các cơ cấu truyền động, hệ thống cần sải, cần ga. Đặc biệt, các thông số kỹ thuật “sống còn” như vòng quay, nhiệt độ xi lanh, áp suất dầu và nhiên liệu đã được làm rõ thông qua các thiết bị đo và tín hiệu cảnh báo.

Một trong những phần việc khó khăn nhất mà nhóm đã vượt qua là thống kê và phân loại các hư hỏng thường gặp trong quá trình khai thác thực tế để đưa ra những khuyến cáo chính xác nhất cho phi công. Điều này giúp phi công tự tin nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường để đưa ra quyết định xử lý kịp thời, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho mỗi chuyến bay.

Khẳng định giá trị khoa học và tính ứng dụng cao

Công trình nghiên cứu không chỉ dừng lại ở những báo cáo lý thuyết mà đã thực sự tạo ra bước đột phá trong việc hệ thống hóa và trực quan hóa kiến thức chuyên sâu. Thay vì những tài liệu khái quát trước đây, nhóm đã xây dựng bộ hướng dẫn dễ hiểu, sinh động, giúp học viên nắm vững kiến thức một cách sâu sắc và nhanh chóng. Hàm lượng khoa học của đề tài còn được khẳng định khi một phần kết quả nghiên cứu đã được công bố trên Tạp chí Quốc tế về Khoa học, Kỹ thuật và Công nghệ (IJSET). Đây là minh chứng rõ nét cho tính chính xác và tầm vóc của công trình.

Các tác giả và nhóm nghiên cứu của Trường Sĩ quan Không quân được tuyên dương tại hội nghị.

Theo đánh giá từ các chuyên gia, kết quả nghiên cứu mang lại lợi ích đa chiều. Đối với giảng viên và học viên, đây là nguồn tài liệu tham khảo quý giá, giúp bài giảng sinh động và dễ tiếp thu hơn. Đối với phi công, đề tài tăng cường khả năng nhận diện rủi ro và xử lý tình huống khẩn cấp, đảm bảo an toàn huấn luyện. Đối với đội ngũ kỹ thuật, đề tài cung cấp phương pháp kiểm tra, bảo dưỡng khoa học, duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao cho máy bay. Thượng tá Phan Trọng Sơn chia sẻ: “Thấy học trò đứng trên bục vinh quang, tôi thấy hình ảnh của chính mình nhiều năm trước. Giải thưởng này là minh chứng cho tinh thần làm chủ khí tài, xây dựng Quân chủng hiện đại từ những điều cốt lõi nhất”.

Những bước đi vững chắc trong nghiên cứu khoa học của các học viên phi công K51 đã và đang tiếp thêm ngọn lửa cho phong trào “Sáng tạo trẻ” tại trường. Đó không chỉ là sự đóng góp vào kho tàng tri thức kỹ thuật hàng không, mà còn là hành trình viết tiếp khát vọng chinh phục bầu trời của các thế hệ phi công quân sự tương lai.

MAI VĂN ĐÔNG