Đưa chuyển đổi số đến gần người dân, doanh nghiệp

Chuyển đổi số không chỉ là phát triển hạ tầng, công nghệ mà còn là đưa các tiện ích số đến gần hơn với người dân. Đây là một trong những nội dung được đặt ra tại Hội nghị thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển kinh tế số, xã hội số và nâng cao hiệu quả hoạt động Tổ công nghệ số cộng đồng do UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức chiều 24-10, tại Quảng trường 2 tháng 4 (phường Nha Trang), trong khuôn khổ Ngày hội Công nghệ số tỉnh Khánh Hòa năm 2026.

Thống nhất cách làm, tránh đầu tư trùng lặp

Báo cáo chuyên đề về Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số (phiên bản 1.0), ông Đặng Tùng Anh - Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin - Chính phủ số, Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, khung kiến trúc được ban hành theo Quyết định số 1425, ngày 29-7-2026 của Thủ tướng Chính phủ, đóng vai trò là “bản thiết kế tổng thể”; định hướng tổ chức, kết nối và vận hành các nền tảng, hệ thống, dữ liệu số trên phạm vi cả nước; hướng đến phục vụ liền mạch, sử dụng nguồn lực công hiệu quả.

Ông Đặng Tùng Anh trình bày chuyên đề nâng cao hiệu quả quản trị công cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Theo định hướng này, Trung ương xây dựng các nền tảng, cơ sở dữ liệu và dịch vụ số dùng chung quốc gia; ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn, hướng dẫn kỹ thuật. Cấp tỉnh tổ chức và vận hành tập trung hạ tầng, nền tảng, dữ liệu dùng chung của tỉnh; tích hợp với nền tảng quốc gia; hướng dẫn, hỗ trợ kỹ thuật cho cấp xã. Cấp xã trực tiếp khai thác các nền tảng dùng chung; cập nhật dữ liệu địa phương; cung cấp dịch vụ số cho người dân, doanh nghiệp.

Tổ Công nghệ số cộng đồng hỗ trợ người dân cài đặt các tiện ích số.

Địa phương cần ưu tiên sử dụng hạ tầng, nền tảng, dữ liệu dùng chung bảo đảm dữ liệu thống nhất, an toàn thông tin, phù hợp điều kiện từng địa bàn và hướng đến bao trùm số. Khi triển khai cần rà soát hiện trạng hạ tầng, nền tảng và hệ thống thông tin; phân định rõ trách nhiệm giữa các cấp, xác định nhu cầu và xây dựng lộ trình thực hiện phù hợp, tránh đầu tư trùng lặp.

Lãnh đạo Trung tâm Công nghệ thông tin - Chính phủ số khuyến nghị Khánh Hòa rà soát Khung kiến trúc số cấp tỉnh, ban hành kế hoạch triển khai mô hình, phân định rõ trách nhiệm giữa cấp tỉnh và cấp xã; hướng dẫn các xã rà soát, đăng ký nhu cầu, trên cơ sở đó tổng hợp, xác định danh mục và tổ chức triển khai theo lộ trình. Cùng với đó, cần quán triệt ba thông điệp: Không đầu tư trùng lặp, ưu tiên dùng chung và lấy người dân làm trung tâm. Chuyển đổi số không phải để có thêm phần mềm mà nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Đối với cấp xã, các nhiệm vụ trọng tâm gồm: Khai thác nền tảng, hệ thống dùng chung; cập nhật và chuẩn hóa dữ liệu; số hóa hồ sơ, giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử; hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ số và phát triển kinh tế số tại cơ sở. Quá trình thực hiện cần gắn kết đồng bộ ba trụ cột: Chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, phát huy vai trò của Trung tâm Phục vụ hành chính công và Tổ công nghệ số cộng đồng.

Phát huy vai trò Tổ công nghệ số cộng đồng

Tại chuyên đề hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ chuyển đổi số từ cơ sở, ông Phạm Trung Kiên - Vụ Kinh tế số và Xã hội số (Bộ Khoa học và Công nghệ) giới thiệu hệ thống đánh giá mức độ chuyển đổi số doanh nghiệp (BDX). Công cụ giúp doanh nghiệp tự đánh giá hiện trạng, nhận diện hạn chế, xác định lĩnh vực cần ưu tiên, lựa chọn và triển khai giải pháp phù hợp. Hệ thống được xây dựng với 25 bộ tiêu chí tương ứng 25 ngành, lĩnh vực và 5 mức độ trưởng thành số, giúp doanh nghiệp xác định vị trí xuất phát, xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp với nhu cầu và nguồn lực. 

Để triển khai hiệu quả hệ thống cần phát huy vai trò của Tổ công nghệ số cộng đồng trong tiếp cận doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh; tìm hiểu những khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, hướng dẫn doanh nghiệp tự đánh giá trên hệ thống BDX và kết nối với đơn vị tư vấn, nhà cung cấp giải pháp.

Ông Phạm Trung Kiên trình bày chuyên đề hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ chuyển đổi số từ cơ sở.

Đại diện Vụ Kinh tế số và Xã hội số kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo thống nhất việc hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, gắn hoạt động đánh giá mức độ chuyển đổi số với kế hoạch phát triển kinh tế số và hỗ trợ doanh nghiệp của tỉnh; giao Sở Khoa học và Công nghệ làm đầu mối, phối hợp với các sở, ngành, địa phương và hiệp hội doanh nghiệp cùng triển khai; lồng ghép các chương trình hỗ trợ hiện có, khuyến khích doanh nghiệp công nghệ và đội ngũ tư vấn viên tham gia. Đồng thời, theo dõi không chỉ số doanh nghiệp đánh giá, mà cả hoạt động tư vấn, áp dụng giải pháp và kết quả cải thiện.

Ông Lê Quang Tú - Trưởng đại diện Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia (NEAC) tại TP. Đà Nẵng giao lưu cùng đại diện Tổ công nghệ số cộng đồng.

Bên cạnh đó, hội nghị giới thiệu các nội dung về phổ cập chữ ký số công cộng, phát triển tài nguyên số cho cộng đồng và trường học. Đồng thời, trang bị phương pháp hoạt động, kỹ năng thực hành cho các Tổ công nghệ số cộng đồng trong tuyên truyền, hướng dẫn người dân theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, bảo đảm an toàn số tại cơ sở.

Một phiên livestream bán các mặt hàng nông sản địa phương tại Ngày hội Công nghệ số.

Phát biểu bế mạc hội nghị, đồng chí Nguyễn Thanh Hà - Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh, Khánh Hòa đang tập trung nguồn lực thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Quan điểm nhất quán của tỉnh là lấy người dân làm trung tâm, chủ thể, nguồn lực và đối tượng thụ hưởng; đưa chuyển đổi số vào từng nếp nhà, từng ngõ xóm, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Để tạo chuyển biến thực chất, UBND tỉnh giao Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông rà soát hạ tầng, khắc phục các vùng lõm sóng, điểm lõm Internet băng rộng tại khu vực khó khăn, xã bãi ngang ven biển, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và hải đảo. Đồng thời, đẩy nhanh việc thiết lập mạng Internet cáp quang, phủ sóng wifi công cộng miễn phí tại 100% nhà văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng thôn, tổ dân phố và các chợ dân sinh, chợ truyền thống trên địa bàn tỉnh, tạo điều kiện để người dân học tập kỹ năng số, thực hiện dịch vụ công trực tuyến và thanh toán điện tử.

UBND các xã, phường, đặc khu phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ triển khai hiệu quả Chương trình viễn thông công ích đến năm 2030 theo Quyết định số 777 của Thủ tướng Chính phủ và Thông tư số 57 của Bộ Khoa học và Công nghệ.

Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền cơ sở phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện về cơ chế, phương tiện để Tổ công nghệ số cộng đồng hoạt động hiệu quả. Các tổ cần được giao nhiệm vụ cụ thể, gắn với hỗ trợ đưa nông sản, hải sản và sản phẩm OCOP lên sàn thương mại điện tử, thúc đẩy sử dụng định danh điện tử VNeID, chữ ký số trong giải quyết thủ tục hành chính.

Thành viên các tổ tiếp tục phát huy tinh thần tình nguyện, xung kích, hướng dẫn người dân sử dụng Sổ sức khỏe điện tử, thanh toán bằng mã QR, bảo vệ thông tin cá nhân và nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến.

LÂM ANH - MÃ PHƯƠNG