21:49, 18/05/2026

Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19-5-1890 - 19-5-2026):
Dấu ấn lịch sử của Bác tại Khánh Hòa

NGUYỄN QUỐC VIỆT

“Miền Nam yêu quý luôn trong tim tôi” - câu nói tha thiết ấy của Bác Hồ không chỉ thể hiện tình cảm sâu nặng mà Người dành cho miền Nam, mà còn thắp sáng niềm tin độc lập cho hàng triệu người con miền Nam hướng về lãnh tụ kính yêu của dân tộc. Hình ảnh Bác Hồ kính yêu suốt bao năm qua vẫn sống mãi trong lòng mỗi người dân Khánh Hòa.

Bác Hồ với Khánh Hòa

Hành trình cứu nước của Nguyễn Tất Thành - Hồ Chí Minh là chặng đường sống giữa lòng Nhân dân, trực tiếp cảm nhận nỗi đau mất nước sâu sắc của dân tộc. Năm 1910, khi dừng chân tại Phan Rang, chứng kiến cảnh thực dân Pháp “cười sặc sụa trong khi đồng bào ta chết đuối vì chúng nó”, Người đã sớm nhận diện bản chất “rất hung ác, vô nhân đạo” của kẻ thù. Sự phẫn nộ ấy được Người vạch trần trong tác phẩm Bản án chế độ thực dân Pháp, lên án việc phạm nhân nhà lao Nha Trang bị cai ngục bôi i-ốt lên mũi hòng ngăn chặn ý chí vượt ngục. Ở đâu có áp bức, ở đó có đấu tranh. Người dõi theo từng bước đi của phong trào cách mạng Khánh Hòa, minh chứng là báo cáo gửi Quốc tế Cộng sản ngày 20-9-1930, Nguyễn Ái Quốc ghi nhận cuộc biểu tình ngày 16-7-1930 tại huyện Tân Định (cũ). Sự kiện ấy đã trở thành Ngày truyền thống đấu tranh cách mạng của Đảng bộ và Nhân dân tỉnh Khánh Hòa.

Sau khi thực dân Pháp quay lại xâm lược, Mặt trận Nha Trang vinh dự trở thành tiền tuyến lớn của cả nước. Với ý chí sắt đá, quân và dân Nha Trang - Khánh Hòa đã kiên cường bao vây, chiến đấu suốt 101 ngày đêm. Chiến công ấy được Bác Hồ hai lần gửi thư khen ngợi, là niềm tự hào lớn lao khi được Người biểu dương “đã làm gương anh dũng cho toàn quốc”.

Đồng chí Nguyễn Xuân Hữu - cố Bí thư Tỉnh ủy trao cho Bảo tàng Hồ Chí Minh hiện vật là 3 củ sâm Bác Hồ tặng. Ảnh tư liệu Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy
Đồng chí Nguyễn Xuân Hữu - cố Bí thư Tỉnh ủy trao cho Bảo tàng Hồ Chí Minh hiện vật là 3 củ sâm Bác Hồ tặng. Ảnh tư liệu Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy

Đặc biệt, ngày 18-10-1946, vịnh Cam Ranh là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh hội kiến với Cao ủy Pháp d'Argenlieu trên chiến hạm Suffren. Đây là cột mốc lịch sử trên con đường thương thuyết hòa bình nhằm giữ gìn nền hòa bình, độc lập, thống nhất của Tổ quốc, tranh thủ thời gian chuẩn bị cho toàn quốc kháng chiến. Sự kiện này cũng là vinh dự lớn đối với Khánh Hòa, địa phương đầu tiên của miền Nam được Chủ tịch Hồ Chí Minh trở lại sau 35 năm kể từ khi Người ra đi tìm đường cứu nước. Khắc ghi sự kiện này, năm 2008, TP. Cam Ranh (cũ) đã khánh thành Tượng đài Bác Hồ tại Công viên 18 tháng 10.

Tấm lòng son sắt với Người

Bác đã gieo những hạt giống niềm tin xuống mảnh đất này và Nhân dân Khánh Hòa đã ươm trồng để hạt giống ấy trở thành rừng. Sâu trong núi rừng Khánh Vĩnh, thôn A Xây của đồng bào Raglai đã viết nên một huyền thoại mộc mạc mà sâu nặng về tấm lòng với Bác. Năm 1952, khi thiên tai hoành hành, đồng bào nhận được lương thực, áo quần từ Quỹ cứu đói Hồ Chí Minh, cán bộ bảo: "Đó là cái bụng thương nhớ của Cụ Hồ gửi người Raglai mình". Từ đó, A Xây "ăn lời" cách mạng: Thiếu cơm, lạt muối thì ăn củ mài, lá đu đủ; mất mọi thứ chứ quyết không để mất ảnh Bác Hồ. Đồng bào cứ bám núi, vào hang dài theo kháng chiến chứ không bao giờ bỏ cách mạng. Về sau, thôn A Xây được tặng danh hiệu cao quý: "Thôn Bác Hồ".

Lời thề của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh trong buổi tang lễ Bác Hồ ngày 10-9-1969. Ảnh: Tư liệu Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy
Lời thề của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh trong buổi tang lễ Bác Hồ ngày 10-9-1969. Ảnh: Tư liệu Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy

Với cố bác sĩ Kiều Xuân Cư (Nha Trang), ngày 20-5-1960, ông được vinh dự gặp Bác. Lời căn dặn "Thương yêu người bệnh như người thân" được ông trang trọng viết lên trang đầu cuốn sổ tay và làm phương châm cả đời, theo ông về quê làm thầy thuốc, làm từ thiện cho người nghèo. Với Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Pi Năng Tắc, cả cuộc đời ông chỉ một niềm tin sắt son: Một lòng theo Bác Hồ. Các cán bộ, chiến sĩ và các tầng lớp Nhân dân trong tỉnh luôn lấy lời dạy của Người làm kim chỉ nam cho hành động. Bằng niềm tin ấy, Đảng bộ và quân, dân trong tỉnh đã vượt qua gian khổ, giữ vững tư tưởng tiến công cách mạng, hoàn thành lời thề của Đảng bộ tỉnh với Bác Hồ khi Người từ trần: “Làm tròn nhiệm vụ đánh cho quân Mỹ phải rút hết sạch, đánh cho ngụy quân, ngụy quyền phải sụp đổ hết, giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, thống nhất Tổ quốc”.

Bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Khánh Hòa đã và đang phát huy truyền thống anh hùng, đoàn kết, nhất trí, năng động, sáng tạo, nêu cao bản lĩnh, khí phách của vùng đất, con người Khánh Hòa, nỗ lực khắc phục khó khăn, khai thác hiệu quả các tiềm năng, thế mạnh, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, xây dựng Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, xứng đáng với niềm tin yêu, kỳ vọng và tình cảm trọn vẹn mà sinh thời Bác dành cho miền Nam ruột thịt.

NGUYỄN QUỐC VIỆT (Ban Tuyên giáo và Dân Vận Tỉnh ủy)